Uchwała Nr III/15/2024 z dnia 24 czerwca 2024 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej na lata 2024-2026

§1

Przyjmuje się Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej dla Gminy Piława Górna na lata 2024-2026 w brzmieniu stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały.

§2

Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Piławy Górnej.

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Przewodniczący Rady Miejskiej w Piławie Górnej Dariusz Madejski ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 1 GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY DOMOWEJ I OCHRONY OSÓB DOZNAJĄCYCH PRZEMOCY DOMOWEJ W GMINIE PIŁAWA GÓRNA NA LATA 2024 - 2026 Piława Górna 2024 rok Załącznik do uchwały Nr III/15/2024 Rady Miejskiej w Piławie Górnej z dnia 24 czerwca 2024 r. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ I. Wstęp 1. Podstawy prawne przeciwdziałania zjawisku przemocy domowej. 2. Definicje i charakterystyka zjawiska przemocy domowej. 3. Adresaci Programu. 4. Miejsce realizacji Programu. 5. Realizatorzy Programu i czas realizacji. ROZDZIAŁ II. Część diagnostyczna 1. Diagnoza zjawiska przemocy domowej. 2. Zadania służb w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. 3. Zasoby instytucjonalne. 4. Potrzeby w sferze przeciwdziałania przemocy domowej. ROZDZIAŁ III. Część programowa 1. Założenia Programowe. 2. Cele Programu. 3. Prognozowane efekty. 4. Monitorowanie i sprawozdawczość oraz środki finansowe na realizację Programu. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 2 ROZDZIAŁ I. 1. PODSTAWY PRAWNE PRZECIWDZIAŁANIA ZJAWISKU PRZEMOCY DOMOWEJ Podstawowym aktem prawnym regulującym działania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej jest ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 roku, poz. 424), która określa: 1) zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, 2) zasady postępowania wobec osób doznających przemocy domowej, 3) zasady postępowania wobec osób stosujących przemoc domową. Przepisy ustawy stosuje się także w przypadku zagrożenia przemocą domową oraz w przypadku podejrzenia stosowania przemocy domowej. Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w Gminie Piława Górna na lata 2024 - 2026 został opracowany zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 wyżej wskazanej ustawy, z uwzględnieniem nowelizacji wprowadzonej na mocy przepisów ustawy z dnia 9 marca 2023 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 roku, poz. 535), która obowiązuje od 22 czerwca 2023 roku. W myśl art. 6. ust. 2 pkt 2-4 ustawy, do pozostałych zadań własnych gminy należy: 1) prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w szczególności poprzez działania edukacyjne służące wzmocnieniu opiekuńczych i wychowawczych kompetencji rodziców w rodzinach zagrożonych przemocą domową, 2) zapewnienie osobom doznającym przemocy domowej miejsc w ośrodkach wsparcia, 3) tworzenie zespołów interdyscyplinarnych. W niniejszym Programie uwzględniono także podstawowe akty prawne, które współtworzą charakterystyczny system przeciwdziałania przemocy domowej: 1) ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 roku, poz. 901 ze zmianami.), 2) ustawa z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 roku, poz. 177), 3) ustawa z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 roku, poz. 2151 ze zmianami), 4) ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 roku, poz. 609 ze zmianami), 5) ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1939 ze zmianami), 6) ustawa z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 roku, poz. 2809 ze zmianami), 7) ustawa z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks Karny (Dz. U. z 2024 roku, poz. 17 ze zmianami), 8) ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 roku, poz. 1550 ze zmianami), 9) ustawa z dnia 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz. U. z 2024 roku, poz. 1304 ze zmianami), 10) uchwała nr 205 Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2023 roku w sprawie ustanowienia Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030 (M.P. z 2023 roku, poz. 1232). 2. DEFINICJE I CHARAKTERYSTYKA ZJAWISKA PRZEMOCY Przez przemoc domową rozumie się: „jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności: a) narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia, b) naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną, c) powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę, ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 3 d) ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej, e) istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej” (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej). Ponadto, w myśl definicji przemocy domowej osoba doznająca przemocy domowej to: a) małżonek, także w przypadku, gdy małżeństwo ustało lub zostało unieważnione, oraz jego wstępni, zstępni, rodzeństwo i ich małżonkowie, b) wstępni i zstępni oraz ich małżonkowie, c) rodzeństwo oraz ich wstępni, zstępni i ich małżonkowie, d) osoby pozostające w stosunku przysposobienia i jej małżonek oraz ich wstępni, zstępni, rodzeństwo i ich małżonkowie, e) osoby pozostające obecnie lub w przeszłości we wspólnym pożyciu oraz jej wstępni, zstępni, rodzeństwo i ich małżonkowie, f) osoby wspólnie zamieszkujące i gospodarujące oraz ich wstępni, zstępni, rodzeństwo i ich małżonkowie, g) osoby pozostające obecnie lub w przeszłości w trwałej relacji uczuciowej lub fizycznej niezależnie od wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania, h) małoletni – wobec których jest stosowana przemoc domowa (art. 2 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej). Przez osobę doznającą przemocy domowej należy także rozumieć małoletniego będącego świadkiem przemocy domowej wobec osób, o których mowa wyżej. Świadek przemocy domowej to osoba, która posiada wiedzę na temat stosowania przemocy domowej lub widziała akt przemocy domowej. Osoba stosująca przemoc domową to osoba pełnoletnia, która dopuszcza się przemocy domowej wobec osób, o których mowa powyżej. Obecnie obowiązujące rozwiązania prawne zawarte w procedurze „Niebieskie Karty” (Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 roku w sprawie procedury "Niebieskie Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" - Dz. U. z 2023 roku, poz. 1870) nie wymagają zgody osoby doznającej przemocy domowej ani osoby stosującej przemoc domową na prowadzenie Niebieskiej Karty. Wyróżnia się następujące formy przemocy: 1. Przemoc fizyczna - to forma agresji łącząca się naruszeniem granic ciała. Jej celem jest zadanie „ofierze” bólu fizycznego, uszkodzenie jej ciała, pogorszenie jej zdrowia lub pozbawienie ją życia. Przejawia się poprzez: szarpanie, kopanie, popychanie, obezwładnianie, duszenie, odpychanie, przytrzymywanie, policzkowanie, szczypanie, bicie otwartą ręką, pięściami, różnymi przedmiotami, przypalanie papierosem, topienie, polewanie substancjami żrącymi, użycie broni, pozostawienie w niebezpiecznym miejscu, nie udzielenie niezbędnej pomocy, itp. 2. Przemoc psychiczna - to zachowanie, którego celem jest umniejszanie poczucia własnej wartości, wzbudzanie w osobie doznającej przemocy strachu. Ta forma przemocy powoduje poważne szkody psychologiczne. Przejawia się poprzez: wyśmiewanie opinii, poglądów, przekonań, religii, pochodzenia, narzucanie swojego zdania, poglądów, stałe ocenianie, krytykę, wmawianie choroby psychicznej, izolowanie, kontrolowanie, ograniczanie kontaktów z innymi ludźmi, wymuszanie posłuszeństwa i podporządkowania, ograniczanie snu, pożywienia i schronienia, wyzywanie, używanie wulgarnych epitetów, poniżanie, upokarzanie, zawstydzanie, stosowanie gróźb, szantażowanie, itp. 3. Przemoc seksualna - to zmuszanie osoby do aktywności seksualnej wbrew jej woli, a także kontynuowaniu aktywności seksualnej, gdy ta osoba nie jest w pełni świadoma, bez pytania jej o zgodę lub gdy na skutek zaistniałych warunków obawia się odmówić. Przejawia się poprzez: gwałt, wymuszanie pożycia seksualnego, nieakceptowanych pieszczot i praktyk seksualnych, zmuszanie do seksu z osobami trzecimi, sadyzm w pożyciu, wyśmiewanie wyglądu, ciała i krytykę zachowań seksualnych, itp. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 4 4. Przemoc ekonomiczna - to celowe niszczenie czyjejś własności, pozbawianie środków lub stwarzaniem warunków, w których nie są zaspokajane niezbędne dla przeżycia potrzeby. Przejawia się poprzez: okradanie, zabieranie pieniędzy, niełożenie na utrzymanie, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej, niezaspokajanie podstawowych, materialnych potrzeb rodziny, szantażowanie, zaciąganie długów i kredytów bez zgody współmałżonka, zmuszanie do pożyczek, uniemożliwianie korzystania z pomieszczeń niezbędnych do zaspokajania potrzeb (kuchnia, łazienka), itp. 5. Zaniedbanie - to ciągłe niezaspokajanie podstawowych potrzeb fizycznych i emocjonalnych. Tej formy przemocy najczęściej doświadczają dzieci. Przejawia się poprzez: niedawanie (dziecku) środków na utrzymanie, pozbawianie jedzenia, ubrania, schronienia, brak pomocy w chorobie, nie udzielenie pomocy, uniemożliwianie dostępu do miejsc zaspokojenia podstawowych potrzeb: mieszkania, kuchni, łazienki, łóżka. 6. Cyberprzemoc - to przemoc z użyciem urządzeń elektronicznych, najczęściej telefonu bądź komputera. Przejawia się poprzez: agresję słowną, np. wyzywanie na czatach internetowych, umieszczanie komentarzy na forum internetowym w celu ośmieszenia, sprawienia przykrości lub wystraszenia innej osoby; upublicznianie upokarzających, przerobionych zdjęć i filmów, zamieszczanie przykrych komentarzy na profilach innych osób w portalach społecznościowych, włamanie na konto i podszywanie się pod kogoś w celu zamieszczania w jego imieniu obraźliwych postów i zdjęć na profilach innych użytkowników, szantażowanie, ujawnianie sekretów, wykluczanie z grona „znajomych” w Internecie, celowe ignorowanie czyjejś działalności w sieci. Przemoc domowa zazwyczaj ma charakter długotrwały i cykliczny. Można wyszczególnić powtarzające się fazy, które razem tworzą pewnego rodzaju cykle przemocy. Znajomość faz pozwala lepiej zrozumieć charakter i specyfikę problemu. Możemy wyróżnić trzy fazy powtarzającego się cyklu. Są to: 1. Faza narastania napięcia - jest to pierwsza faza, w której dochodzi do stopniowego wzrostu napięcia, w której osoba stosująca przemoc jest stale napięta i poirytowana, zaś osoba doznająca przemocy obarcza siebie winą i stara się za wszelką cenę uniknąć kolejnej awantury; 2. Faza ostrej przemocy - jest to druga faza, w której napięcie prowadzi do wybuchu gniewu i rozładowania agresji. Partner staje się gwałtowny, wpada w szał, jakiś drobiazg wywołuje awanturę. Osoba doświadczająca przemocy może doznać obrażeń zagrażających jej zdrowiu i życiu. Najczęściej to w tej fazie, osoby doznające przemocy wzywają policję, szukają pomocy; 3. Faza miodowego miesiąca - jest to trzecia faza, w której osoba stosująca przemoc wyraża skruchę, składa obietnice, obiecuje poprawę. „Sprawca” jest czuły, troskliwy, zapewnia o swojej miłości. Przeprosinom często towarzyszą łzy i prezenty. W tej sytuacji osoba doznająca przemocy często czuje się odpowiedzialna za to, co się stało i postanawia dać sprawcy „drugą szansę”. Faza miodowego miesiąca zatrzymuje ofiarę w sytuacji przemocy, bo łatwo pod jej wpływem zapomnieć o koszmarze pozostałych dwóch faz. Niestety faza miodowego miesiąca nie trwa długo. Po jakimś czasie napięcie znowu narasta i cały cykl przemocy się powtarza. Z biegiem czasu przemoc staje się coraz gwałtowniejsza, dotkliwsza. Cykliczność przemocy sprawia, że osobom doświadczającym przemocy trudno jest podjąć działania mające na celu zatrzymanie przemocy. Przemoc fizyczna, seksualna, psychiczna i ekonomiczna popełniona na szkodę osób najbliższych jest przestępstwem. Jeżeli przemoc ma charakter ciągły, może być zakwalifikowana jako przestępstwo znęcania się nad rodziną (art. 207 Kodeksu Karnego), za które grozi kara pozbawienia wolności od trzech miesięcy do 5 lat. Jeśli sprawca działa ze szczególnym okrucieństwem lub jeżeli osoba pokrzywdzona targnie się na własne życie, sprawca podlega karze odpowiednio od roku do lat 10 i od 2 do 12 lat. Skutki przemocy domowej to nie tylko szkody fizyczne, ale również trwałe następstwa w psychice człowieka. Bezpośrednie skutki przemocy można podzielić na: 1) objawy fizyczne (m.in. urazy, obrzęki, otarcia, rany, złamania, stłuczenia, zadrapania, oparzenia, siniaki, choroby w wyniku powikłań i stresu), ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 5 2) objawy emocjonalne (m.in. smutek, wycofanie, wzrost lęku i niepokoju, izolacja, depresja, próby samobójcze, samobójstwa, zmienność nastrojów, niska samoocena i poczucie własnej wartości, zespół stresu pourazowego, napady paniki, zaburzenia snu, zaburzenia psychosomatyczne), 3) objawy społeczne (m.in. wycofanie społeczne, nieufność, nieumiejętność nawiązywania kontaktu, wyuczona bezradność, spadek poczucia kompetencji), 4) objawy seksualnego wykorzystywania dziecka (m.in. seksualizacja kontaktów międzyludzkich, wciąganie innych dzieci w nietypową aktywność seksualną, świadomość seksualna wykraczająca poza poziom dojrzałości dziecka, ucieczki z domu, próby samobójcze, problemy psychiczne). Przemoc w rodzinie ma tragiczne konsekwencje nie tylko dla samej ofiary, ale także dla całego społeczeństwa. Jest bezsprzecznie zjawiskiem negatywnym i mającym ogromny wpływ na rozwój człowieka na wszystkich etapach jego życia. Odciska ona głębokie piętno na psychice ofiar, niszcząc ich osobowość. Jest przyczyną różnych zaburzeń psychicznych. Osoby będące ofiarami przemocy charakteryzują się nadmierną czujnością, zewsząd wyczekują sytuacji zagrożenia, są nadmiernie pobudzone, często dotykają je koszmary senne oraz dolegliwości psychosomatyczne. Takie traumatyczne wydarzenia mogą również „niszczyć” kontakty społeczne, przyjaźń, miłość oraz przywiązanie do rodziny. 3. ADRESACI PROGRAMU Zmiany prawne w zakresie funkcjonowania systemu przeciwdziałania przemocy domowej wpływają m.in. na funkcjonowanie jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, pracowników socjalnych, asystentów rodziny, gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych, Policję, oświatę, ochronę zdrowia oraz organizacje pozarządowe i kuratorów sądowych. Nowelizacja przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej wprowadziła zmiany w organizacji i funkcjonowaniu Zespołów Interdyscyplinarnych, a w miejsce grup roboczych powoływane są grupy diagnostyczno - pomocowe. Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w Gminie Piława Górna na lata 2024 - 2026 skierowany jest do: 1) osób doświadczających przemocy domowej, 2) osób stosujących przemoc domową, 3) świadków przemocy domowej, 4) społeczności lokalnej, w tym osób zagrożonych przemocą domową, 5) przedstawicieli służb, instytucji i organizacji pozarządowych - podmiotów realizujących zadania z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej. 4. MIEJSCE REALIZACJI PROGRAMU Obszar Gminy Piława Górna. 5. REALIZATORZY PROGRAMU I CZAS REALIZACJI Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w Gminie Piława Górna na lata 2024 - 2026 będzie realizowany głównie przez instytucje zobligowane do działań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej takich jak, m.in.: Gminny Zespół Interdyscyplinarny w Piławie Górnej, Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, Posterunek Policji w Piławie Górnej, Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Piławie Górnej, placówki oświatowo-wychowawcze oraz placówki nauczania i wychowywania z terenu Gminy Piława Górna, Służba Zdrowia w Piławie Górnej, organizacje pozarządowe. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 6 ROZDZIAŁ II. CZĘŚĆ DIAGNOSTYCZNA 1. DIAGNOZA ZJAWISKA PRZEMOCY DOMOWEJ W maju 2024 roku z inicjatywy członków Zespołu Interdyscyplinarnego na terenie Gminy Piława Górna zostały przeprowadzone badania ankietowe wśród mieszkańców miasta dotyczące zjawiska przemocy domowej, a jego wyniki stanowiły podstawę do sporządzenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej dla Gminy Piława Górna na lata 2024 - 2026. Głównym celem badania było oszacowanie skali zjawiska przemocy domowej w Gminie Piława Górna jak również ocena systemu przeciwdziałania i zwalczania przemocy w Gminie. Wyniki ankiet prezentujemy poniżej. Na terenie Gminy Piława Górna zamieszkuje 5.692 mieszkańców, z czego 52,55% stanowiły kobiety a 47,45% mężczyźni (dane na dzień 31 grudnia 2023 roku). Z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w Piławie Górnej w roku: - 2021 korzystało ogółem 99 rodzin, liczba osób w rodzinie wyniosła 197, - 2022 korzystało ogółem 82 rodziny, liczba osób w rodzinie wyniosła 172, - 2023 korzystało ogółem 93 rodziny, liczba osób w rodzinie wynosiła 197. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a osoby i rodziny korzystające z pomocy są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Tabela nr 1. Analiza rodzin objętych pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej w Piławie Górnej - powód przyznania pomocy Powód przyznania pomocy - liczba rodzin 2021 ROK 2022 ROK 2023 ROK Ubóstwo 30 25 22 Długotrwała choroba 37 29 36 Bezrobocie 64 53 61 Niepełnosprawność 27 24 27 Bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych 21 14 16 Potrzeba ochrony macierzyństwa 4 8 9 Alkoholizm 49 36 43 Zdarzenie losowe 2 2 1 Bezdomność 13 14 12 Narkomania 1 2 5 Źródło: dane OPS w Piławie Górnej, opracowanie własne Działania wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej koordynuje Zespół Interdyscyplinarny powołany Zarządzeniem nr 104/2023 Burmistrza Piławy Górnej z dnia ą13 września 2023 roku w sprawie powołania Zespołu Interdyscyplinarnego. W skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele instytucji: 1. Ośrodka Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, 2. Posterunku Policji w Piławie Górnej, 3. Poradni Rodzinnej „Familia” w Piławie Górnej, 4. Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Piławie Górnej, 5. Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie, 6. Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Oddział Miejski w Piławie Górnej. Do zadań Zespołu Interdyscyplinarnego należy tworzenie warunków umożliwiających realizację zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej oraz integrowanie i koordynowanie działań wyżej wymienionych podmiotów, w szczególności przez: 1) diagnozowanie problemu przemocy domowej na poziomie lokalnym, 2) inicjowanie działań profilaktycznych, edukacyjnych i informacyjnych mających na celu przeciwdziałanie przemocy domowej i powierzanie ich wykonania właściwym podmiotom, 3) inicjowanie działań w stosunku do osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową, ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 7 4) opracowanie projektu gminnego programu przeciwdziałania przemocy domowej oraz ochrony osób doznających przemocy domowej, 5) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym, 6) powoływanie grup diagnostyczno - pomocowych i bieżące monitorowanie realizowanych przez nie zadań, 7) monitorowanie procedury „Niebieskie Karty”, 8) przekazywanie informacji, o zmianie miejsca zamieszkania objętych procedurą „Niebieska Karta”, 9) kierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programie psychologiczno- terapeutycznym dla osób stosujących przemoc domową, korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową. 10) składanie, na wniosek grupy diagnostyczno - pomocowej, zawiadomienia o popełnieniu przez osobę stosującą przemoc domową wykroczenia, o którym mowa w art. 66c ustawy z dnia 20 maja 1971 roku - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2151 ze zmianami). Natomiast indywidualnymi przypadkami występowania przemocy zajmują się grupy diagnostyczno- pomocowe, zwoływane na skutek zgłoszeń i podejmowanych interwencji, w celu wszczęcia procedury „Niebieska Karta”. Do zadań grup diagnostyczno - pomocowych należy, w szczególności: 1. dokonanie, na podstawie procedury „Niebieskie Karty”, oceny sytuacji domowej osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową; 2. realizacja procedury „Niebieskie Karty” w przypadku potwierdzenia podejrzenia wystąpienia przemocy domowej, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia ryzyka zagrożenia życia lub zdrowia; 3. zawiadomienie osoby podejrzanej o stosowanie przemocy domowej o wszczęciu procedury „Niebieskie Karty” pod jej nieobecność; 4. realizacja działań w stosunku do osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową; 5. występowanie do Zespołu Interdyscyplinarnego z wnioskiem o skierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową albo w programach psychologiczno-terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową; 6. występowanie do Zespołu Interdyscyplinarnego z wnioskiem o złożenie zawiadomienia o popełnieniu przez osobę stosującą przemoc domową wykroczenia, o którym mowa w art. 66c ustawy z dnia 20 maja 1971 roku - Kodeks wykroczeń; 7. monitorowanie sytuacji osób doznających przemocy domowej, a także zagrożonych wystąpieniem przemocy domowej, w tym również po zakończeniu procedury „Niebieskie Karty”; 8. zakończenie procedury „Niebieskie Karty”; 9. dokumentowanie podejmowanych działań, stanowiących podstawę: a) uznania braku zasadności wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”, b) wszczęcia procedury „Niebieskie Karty; 10. informowanie przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego o efektach podjętych działań w ramach procedury „Niebieskie Karty”. Drugim źródłem pomocnym do utworzenia programu są dokumenty, sprawozdania gromadzone przez Zespół Interdyscyplinarny oraz Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej. Tabela nr 2. Liczba rodzin, w których wszczęto procedurę „Niebieskie Karty” w latach 2021- 2023 (pierwsza niebieska karta) ROK POLICJA OPS OŚWIATA SŁUŻBA ZDROWIA GKRPA SUMA 2021 14 0 0 0 0 14 2022 23 0 0 0 0 23 2023 23 0 1 0 0 24 RAZEM 60 0 1 0 0 61 Źródło: dane OPS w Piławie Górnej, opracowanie własne ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 8 Tabela nr 3. Liczba kolejnych formularzy „Niebieskie Karty” w latach 2021-2023 wypełnionych w trakcie realizacji procedury ROK POLICJA OPS OŚWIATA SŁUŻBA ZDROWIA GKRPA SUMA 2021 3 0 0 0 0 3 2022 8 0 0 0 0 8 2023 3 0 0 0 0 3 RAZEM 14 0 0 0 0 14 Źródło: dane OPS w Piławie Górnej, opracowanie własne Tabela nr 4. Liczba osób doznających przemocy ROK 2021 2022 2023 Liczba kobiet 13 22 18 Liczba mężczyzn 1 1 5 Liczba dzieci 0 1 1 Źródło: dane OPS w Piławie Górnej, opracowanie własne Tabela nr 5. Liczba osób stosujących przemoc ROK 2021 2022 2023 Liczba kobiet 2 1 3 Liczba mężczyzn 12 22 21 Liczba dzieci 0 0 0 Źródło: dane OPS w Piławie Górnej, opracowanie własne Tabela nr 6. Informacje dotyczące prowadzonych Niebieskich Kart w latach 2021-2023 ROK 2021 2022 2023 Liczba NK założonych dla dzieci 0 1 1 Liczba NK C 0 23 16 Liczba NK D 0 23 14 Liczba odebranych dzieci na podstawie art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy 0 0 1 Zakończenie procedury NK – w tym na skutek: - ustania przemocy - z uwagi na brak zasadności podejmowania działań 12 12 0 6 6 0 12 12 0 Liczba osób umieszczonych w specjalistycznych ośrodkach wsparcia dla ofiar przemocy 0 0 0 Liczba rodzin objętych pomocą grup roboczych diagnostyczno- pomocowych 14 23 24 Liczba spotkań grup roboczych, diagnostyczno-pomocowych 31 44 38 Liczba grup roboczych, diagnostyczno-pomocowych 14 23 24 Źródło: dane OPS w Piławie Górnej, opracowanie własne Jedną z kluczowych instytucji świadczących pomoc dla rodzin z problemem przemocy domowej jest Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej oraz funkcjonujący w jego ramach Gminny Zespół Interdyscyplinarny. W pracy na rzecz rodzin doświadczających przemocy domowej pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej współpracują m.in. z instytucjami i służbami takimi jak: Policja, Prokuratura, Sąd Rejonowy - kuratorzy, służba zdrowia, oświata. ANALIZA ANKIET BADAWCZYCH NA TEMAT ZJAWISKA PRZEMOCY DOMOWEJ PRZEPROWADZONA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW PIŁAWY GÓRNEJ Badania ankietowe zostały przeprowadzane na grupie reprezentatywnej obejmującej 100 mieszkańców Piławy Górnej w celu uzyskania informacji w jaki sposób rozumiane i postrzegane jest zjawisko przemocy domowej, a następnie rozważenie możliwości na poziomie gminy, jakiego rodzaju działania można i należy podjąć, by przeciwdziałać przemocy oraz rozpowszechniać informacje o możliwościach uzyskania pomocy. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 9 Badanie maiło charakter diagnostyczny. Poddały mu się jedynie osoby chętne. Ankiety przekazywane były w formie papierowej. Zawierały pytania zamknięte i otwarte, na które można było udzielić więcej niż jedną odpowiedź. 1. Czy czuje się Pan/Pani bezpiecznie na terenie naszej Gminy? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Tak 35 35% Nie 48 48% Nie mam zdania trudno powiedzieć 17 17% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Ankietowani zostali zapytani o poczucie bezpieczeństwa w Gminie Piława Górna - z udzielonych odpowiedzi wynika, że większość mieszkańców uważa że Gmina Piława Górna nie jest bezpiecznym miastem ( 48% - nie, 25% - tak, 17% nie ma zdania na ten temat). 2. Co wpłynęłoby na zwiększenie poczucia bezpieczeństwa publicznego w naszej Gminie? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Większa liczba patroli policji 80 53,69% Ograniczenie dostępności sprzedaży alkoholu dla młodzieży 43 28,86% Akcje społeczne w zakresie profilaktyki uzależnień 21 14,09% Inne 5 3,36% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Wśród ankietowanych aż 53,69% osób odpowiedziało, że na zwiększenie poczucia bezpieczeństwa publicznego w naszej Gminie wpłynęłaby większa liczba patroli policji, 28,86% - ograniczenie dostępności sprzedaży alkoholu dla młodzieży, 14,09% akcje społeczne w zakresie profilaktyki uzależnień, 3,36% – inne /większa sieć monitoringu miejskiego, piesze patrole policji, zabroniona sprzedaż alkoholu w godzinach nocnych/. Tak Nie Nie mam zdania trudno powiedzieć Większa liczba patroli policji Ograniczenie dostępności sprzedaży alkoholu dla młodzieży Akcje społeczne w zakresie profilak- tyki uzależnień Inne ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 10 3. Czy zna Pani/Pan przypadki występowania przemocy domowej mające miejsce na terenie Gminy Piława Górna? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Znam takie przypadki 42 42% Słyszałam/słyszałem o takich przypadkach 35 35% Nie znam takich przypadków 23 23% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Analiza wyników wskazuje, że 42% ankietowanych zna takie przypadki występowania przemocy domowej na terenie Gminy Piława Górna, 35% słyszało o nich, 23% nie zna przypadków występowania przemocy domowej na terenie miasta. 4. Czy spotkała/spotkał się Pani/Pan bezpośrednio ze zjawiskiem przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Tak 30 30% Nie 65 65% Nie pamiętam 5 5% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Na pytanie czy spotkała/spotkał się Pani/Pan bezpośrednio ze zjawiskiem przemocy domowej - 65% ankietowanych odpowiedziało nie, 30% wskazało, że bezpośrednio spotkały się ze zjawiskiem przemocy, 5% nie pamięta takiej sytuacji. Znam takie przypadki Słyszałam/słyszałem o takich przypadkach Nie znam takich przypadków Tak Nie Nie pamiętam ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 11 5. Co według Pani/Pana jest najczęstszą przyczyną przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Uzależnienia np. alkohol, narkotyki 98 47,80% Stres i frustracja 29 14,15% Doświadczenie i wzorce z domu rodzinnego 31 15,12% Zazdrość 12 5,85% Problemy finansowe 15 7,32% Choroba psychiczna 19 9,27% Nie wiem 1 0,49% Inne 0 0% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Według osób biorących udział w ankiecie na pytanie: Jaka jest najczęstsza przyczyna stosowania przemocy domowej 47,80% odpowiedziało - uzależnienia np. alkohol, narkotyki, 15,12% doświadczenie i wzorce z domu rodzinnego, kolejno 14,15% - stres i frustracja, 9,27% - choroba psychiczna, 7,32% - problemy finansowe, 5,85% - zazdrość, 0,49% osób odpowiedziało nie wiem. 6. Kto według Pani/Pana wiedzy jest najczęściej osobą doznającą przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Kobiety 89 54,60% Mężczyźni 6 3,68% Dzieci 50 30,67% Osoby starsze 8 4,91% Osoby niepełnosprawne 6 3,68% Nie wiem 4 2,46% Inne 0 0% Uzależnienia np. alkohol, narkotyki Stres i frustracja Doświadczenie i wzorce z domu rodzinnego Zazdrość Problemy finansowe Choroba psychiczna Nie wiem Inne ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 12 Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Analiza wyników wskazuje, że 54,60% respondentów wskazało, iż najczęściej osobą doznającą przemocy domowej są kobiety, 30,67% odpowiedziało - dzieci, 4,91% wskazało - osoby starsze, następnie 3,68% - mężczyźni i tyle samo osoby niepełnosprawne, 2,46% odpowiedziało, że nie wie, kto najczęściej jest osobą doznającą przemocy domowej. 7. Kto według Pani/Pana wiedzy jest najczęściej sprawcą przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Kobiety 11 9,48% Mężczyźni 89 76,72% Dzieci 2 1,72% Inni członkowie rodziny 9 7,76% Nie wiem 5 4,32% Inne 0 0% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Wśród badanych 76,72% odpowiedziało, że najczęściej sprawcą przemocy domowej są mężczyźni, 9,48% wskazało kobiety, kolejno 7,76% - inni członkowie rodziny, 1,72% - dzieci, 4,32% osób odpowiedziało nie wiem. 8. Jakie według Pani/Pana mogą mieć miejsce formy przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Obrażanie, obrzucanie wyzwiskami, przekleństwami 86 17,52% Zadawanie bólu fizycznego 85 17,31% Zabieranie pieniędzy i nieustanne kontrolowanie wydatków 36 7,34% Kobiety Mężczyźni Dzieci Osoby starsze Osoby niepełnosprawne Nie wiem Inne Kobiety Mężczyźni Dzieci Inni członkowie rodziny Nie wiem Inne ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 13 Zakazywanie kontaktów z rodziną i znajomymi 38 7,74% Wyśmiewanie się z opinii, poglądów oraz zawstydzanie w obecności innych 40 8,15% Obwinianie osoby doznającej przemocy za agresywne zachowanie sprawcy przemocy 31 6,31% Wyrzucanie z domu 41 8,35% Niszczenie własności 53 10,79% Zmuszanie do robienia rzeczy, które są uwłaczające, poniżające 39 7,94% Zmuszanie do kontaktów seksualnych 42 8,55% Inne 0 0% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Na pytanie: jakie formy przemocy mogą mieć miejsce: 17,52% respondentów wskazało obrażanie, obrzucanie wyzwiskami, przekleństwami, 17,31% zadawanie bólu fizycznego, kolejno 10,79% niszczenie własności, 8,55% zmuszanie do kontaktów seksualnych, 8,35% wyrzucanie z domu, 8,15% wyśmiewanie się z opinii, poglądów oraz zawstydzanie w obecności innych, 7,94% zmuszanie do robienia rzeczy, które są uwłaczające, poniżające, następnie 7,74% zakazywanie kontaktów z rodziną i znajomymi, 7,34% zabieranie pieniędzy i nieustanne kontrolowanie wydatków, 6,31% obwinianie osoby doznającej przemocy za agresywne zachowanie sprawcy przemocy. 9. W jaki sposób zareagowałaby/zareagowałby Pani/Pan na przemoc domową? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Nie reaguję, czuję się bezradna/bezradny 7 5,60% Nie reaguję, takie sprawy powinni załatwiać sami 3 2,40% Staję w obronie osoby doznającej przemocy 34 27,20% Planuję zemstę na agresorze 0 0% Zgłaszam przemoc na Policję 81 64,80% Inny 0 0% Obrażanie, obrzucanie wyzwiskami, przekleństwami Zadawanie bólu fizycznego Zabieranie pieniędzy i nieustanne kontrolowanie wydatków Zakazywanie kontaktów z rodziną i znajomymi Wyśmiewanie się z opinii, poglądów oraz zawsty- dzanie w obecności innych Obwinianie osoby doznającej przemocy za agresywne zachowanie sprawcy przemocy Wyrzucanie z domu Niszczenie własności Zmuszanie do robienia rzeczy, które są uwłaczające, poniżające Zmuszanie do kontaktów seksualnych Inne ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 14 Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Na pytanie dotyczące sposobu reagowania w przypadku przemocy domowej 64,80% ankietowanych odpowiedziało, że zgłosiłoby przemoc na Policję, 27,20% osób staje w obronie osoby doznającej przemocy, 5,60% respondentów - nie reaguje, czuje się bezradna/bezradny a 2,40% ankietowych odpowiedziało – nie reaguję, takie sprawy powinni rozwiązać sami. 10. Czy słyszała/słyszał Pani/Pan o Zespole Interdyscyplinarnym w Gminie Piławie Górnej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Tak 39 39% Nie 61 61% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Powyższe dane świadczą o tym, że ponad połowa ankietowanych (61%) nie wie, że na terenie Gminy Piława Górna funkcjonuje Zespół Interdyscyplinarny, 39% osób ma wiedzę na temat funkcjonowania Zespołu Interdyscyplinarnego. 11. Czy wie Pani/Pan gdzie szukać pomocy na terenie Gminy Piława Górna w przypadku doświadczania przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Tak 90 90% Nie 10 10% Nie reaguję, czuję się bezradna/bezradny Nie reaguję, takie sprawy powinni załatwiać sami Staję w obronie osoby doznającej przemocy Planuję zemstę na agresorze Zgłaszam przemoc na Policję Inny Tak Nie ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 15 Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Wśród ankietowanych 90% odpowiedziało, że wie gdzie szukać pomocy na terenie Gminy Piława Górna w przypadku doświadczania przemocy domowej, 10% nie posiada wiedzy na ten temat. 12. Na pomoc jakich instytucji Pani/Pana zdaniem może liczyć osoba doznająca przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Policja 80 40% Sąd 13 6,5% Ośrodek Pomocy Społecznej 77 38,50% Kościół 0 0% Szkoła 6 3% Ośrodek Zdrowia 8 4% Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 12 6% Nie wiem 4 2% Innych 0 0% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Spośród wskazanych instytucji ankietowani mieli wyróżnić te, które w ich opinii niosą najbardziej skuteczną pomoc. Największym zaufaniem cieszy się Policja 40%. Kolejną instytucją, która zyskały największą liczbę punktów jest Ośrodek Pomocy Społecznej 38,50%, kolejno Sąd 6,5%, Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych 6%, Ośrodek Zdrowia 4% i Szkoła 3%. Tak Nie Policja Sąd Ośrodek Pomocy Społecznej Kościół Szkoła Ośrodek Zdrowia Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Nie wiem Innych ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 16 13. Co Pani/Pana zdaniem powinno się zmienić, by działania zmierzające do przeciwdziałania przemocy domowej były bardziej skuteczne? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Zwiększenie dostępności różnych form pomocy dla osób doznających przemocy 82 37,79% Systematyczne podnoszenie kompetencji przedstawicieli instytucji pomocowych 26 11,98% Lepsza koordynacja działań instytucji pomocowych 45 20,74% Zwiększenie dostępności działań dla osób stosujących przemoc 29 13,36% Dostosowanie działań do lokalnych potrzeb, możliwości i uwarunkowań 27 12,44% Trudno powiedzieć 5 2,31% Inne 3 1,38% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Zdaniem ankietowanych, by działania były bardziej skuteczne i zmierzały do przeciwdziałania przemocy domowej należy zwiększyć dostępność różnych form pomocy dla osób doznających przemocy (37,79% ankietowanych) a działania instytucji pomocowych powinny być bardziej skoordynowane (20,74%), kolejno 13,36 % osób wskazało zwiększenie dostępności działań dla osób stosujących przemoc, 12,44% osób dostosowanie działań do lokalnych potrzeb, możliwości i uwarunkowań, 11,98% badanych zaznaczyło systematyczne podnoszenie kompetencji przedstawicieli instytucji pomocowych, natomiast 1,38% wskazało na zmianę przepisów prawa w tym zakresie oraz wprowadzenie surowszych kar dla sprawców przemocy domowej. 14. Jakie działania byłyby najskuteczniejsze wobec osób doznających przemocy domowej? Odpowiedzi Liczba odpowiedzi % Zwiększenie dostępności do poradnictwa prawnego, socjalnego, terapeutycznego 68 34% Umożliwienie uczestnictwa w grupach wsparcia 19 9,5% Tworzenie placówek specjalizujących się w pomocy ofiarom przemocy 34 17% Izolowanie osób stosujących przemoc 76 38% Inne 3 1,5% Zwiększenie dostępności różnych form po- mocy dla osób doznających przemocy Systematyczne podnoszenie kompetencji przedstawicieli instytucji pomocowych Lepsza koordynacja działań instytucji po- mocowych Zwiększenie dostępności działań dla osób stosujących przemoc Dostosowanie działań do lokalnych potrzeb, możliwości i uwarunkowań Trudno powiedzieć Inne ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 17 Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Na pytanie: jakie działania byłyby najskuteczniejsze wobec osób doznających przemocy domowej 38% ankietowanych wskazało izolowanie osób stosujących przemoc, 34% osób uważa, że należy zwiększyć dostępność do poradni specjalistycznych, 17% ankietowanych zaznaczyło tworzenie placówek specjalizujących się w pomocy ofiarom przemocy, 9,5% umożliwienie uczestnictwa w grupach wsparcia i 1,5% wskazało surowsze kary wobec sprawców przemocy. Informacja dotycząca osoby wypełniającej ankietę Płeć Liczba osób % Kobieta 77 77% Mężczyzna 23 32% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Wśród osób biorących udział w ankiecie 77% stanowią kobiety, 23% mężczyźni. Wiek Liczba osób % 18-25 4 4% 26-45 52 52% 45-60 38 38% Powyżej 60 6 6% Zwiększenie dostępności do poradnictwa prawnego, socjalnego, terapeutycznego Umożliwienie uczestnictwa w grupach wsparcia Tworzenie placówek specjalizujących się w pomocy ofiarom przemocy Izolowanie osób stosujących przemoc Inne Kobieta Mężczyzna ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 18 Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Struktura wieku kształtuje się następująco: 52% stanowią ankietowani w wieku 26-45 lat, 38% w wieku 46-60 lat, 6% w wieku powyżej 60 lat, 4% w wieku 18-25 lat. Wykształcenie Liczba osób % Podstawowe 15 15% Gimnazjalne 4 4% Zawodowe zasadnicze 34 34% Średnie 24 24% Wyższe 23 23% Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Wśród badanych najliczniejszą grupę stanowiły osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym 34% ankietowanych, z wykształceniem średnim 24% i wyższym 23% osoby. Status zawodowy Liczba osób % Bezrobotny 28 28% Bierny zawodowo 6 6% Pracujący 60 60% Emeryta/Rencista 6 6% 18-25 26-45 45-60 Powyżej 60 Podstawowe Gimnazjalne Zawodowe zasadnicze Średnie Wyższe ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 19 Źródło: Opracowanie własne na podstawie ankiety Status zawodowy respondentów biorących udział w badaniach ankietowych kształtuje się następująco: 60 % stanowią ankietowani pracujący, 28% bezrobotni, 6% emeryci/renciści i osoby bierne zawodowo. Z analizy badań ankietowych przeprowadzonych wśród mieszkańców naszego miasta wynika, że zdecydowana większość z Nich nie czuje się bezpiecznie na terenie naszej Gminy a na zwiększenie poczucia bezpieczeństwa wpłynęłaby większa liczna patroli policji oraz ograniczenie dostępności sprzedaży alkoholi dla młodzieży. Zdaniem ankietowanych, zjawisko przemocy domowej w Piławie Górnej występuje - wśród pytanych znalazły się zarówno osoby bezpośrednio dotknięte tym zjawiskiem jak również świadkowie przemocy. Dla ankietowanych oczywista jest przemoc nosząca znamiona przemocy fizycznej, obrażanie, obrzucanie wyzwiskami, przekleństwami, zwłaszcza ze strony mężczyzn. Badani stwierdzili, iż problem przemocy najczęściej dotyczy kobiet i dzieci, które doświadczają bólu fizycznego oraz naruszania godności osobistej. Część ankietowanych, która zetknęła się ze zjawiskiem przemocy wyraziła opinie, iż podjęłaby działania mające na celu pomoc ofierze – w tym zdecydowana większość poinformowałaby policję o przemocy domowej oraz stanęłaby w obronie ofiary. Większa część respondentów posiada wiedzę o instytucjach, w których mogą szukać pomocy. Najczęściej wymieniają Policję i Ośrodek Pomocy Społecznej oraz Sąd. Jednak w pytaniu dotyczącym działalności Zespołu Interdyscyplinarnego w Gminie większa część badanych wskazała, że nie słyszała o jego istnieniu, więc nie potrafi wskazać czym się zajmuje. Zdaniem ankietowanych, by działania były bardziej skuteczne i zmierzały do przeciwdziałania przemocy domowej należy zwiększyć dostępność różnych form pomocy dla osób doznających przemocy a także skoordynować realizację działań pomocowych i interwencyjnych. Wśród najskuteczniejszych działań wobec osób doznających przemocy zdecydowana większość respondentów wskazała izolowanie osób stosujących przemoc i zwiększenie dostępności do poradnictwa specjalistycznego. Diagnoza wyżej wymienionych obszarów badawczych służyć ma opracowaniu i wdrożeniu optymalnych mechanizmów pomocy. Głównym założeniem niniejszej diagnozy było przedstawienie problemów związanych z występowaniem zjawiska przemocy w Gminie Piława Górna, a przede wszystkim wskazanie kierunków ich rozwiązywania. Oszacowanie i zdiagnozowanie problemów dotyczących przemocy domowej oraz ocena świadomości mieszkańców Gminy Piława Górna wobec występujących oznak przemocy była możliwa poprzez przeprowadzenie badań w formie ankiety wśród grupy dorosłych mieszkańców miasta. Zbadanie zjawiska przemocy jest dość trudne. Często bowiem ofiary agresji nie przyznają się do tego, co może być spowodowane, między innymi usprawiedliwianiem sprawców, obwinianiem siebie. Niektórzy respondenci jednak przemilczają lub ukrywają zjawisko przemocy domowej, gdyż stanowi ono temat wstydliwy, dlatego też uzyskiwane wyniki badania mogą nie odzwierciedlać w pełni skali zjawiska na terenie Gminy Piława Górna. Odpowiedzi uzyskane w badaniu ankietowym tylko wstępnie diagnozują problemy zjawiska przemocy występujące w Gminie Piława Górna. Badanie dostarcza podstawowych informacji do planowania kolejnych działań na rzecz wyeliminowania przemocy. Mieszkańcy Gminy wykazują wysoki stopień świadomości społecznej oraz posiadają wiedzę, gdzie mogą szukać pomocy. Bezrobotny Bierny zawodowo Pracujący Emeryta/Rencista ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 20 W związku z występowaniem zjawiska przemocy domowej w Gminie Piława Górna konieczna jest realizacja następujących działań, tj.: 1. Istotne jest kontynuowanie prowadzonych działań profilaktycznych i edukacyjnych na terenie Gminy Piława Górna, które obejmują wszystkie grupy mieszkańców. Należy podkreślić, że skuteczne rozwiązywanie problemu przemocy domowej zależy nie tylko od podmiotów i instytucji, które działają w tym zakresie, lecz także od społeczności lokalnej. Planowane działania powinny polegać przede wszystkim na dostarczaniu informacji o możliwych formach poszukiwania pomocy oraz funkcjonujących w tym zakresie instytucji. 2. Należy prowadzić działania edukacyjne, których celem jest upowszechnianie wiedzy odnośnie problemu przemocy domowej, w tym jej form oraz sposobów radzenia sobie z problemem. 3. Rekomenduje się zwracanie szczególnej uwagi na wsparcie kadry pracującej w instytucjach pomocowych, szczególnie w zakresie rozwijania ich kompetencji i umiejętności w zakresie nowoczesnych form pomocy, pracy z rodzinami borykającymi się z problemem przemocy domowej. Profesjonalna pomoc pomoże zmniejszyć skutki związane z występowaniem przemocy domowej na poziomie rodziny, jak i społeczności lokalnej. 4. Rekomenduje się kampanie społeczne zachęcające do reagowania na przemoc oraz nawiązanie współpracy z służbą zdrowia w celu usprawnienia procedury "Niebieskiej Karty". 5. Rekomenduje się przeprowadzanie warsztatów lub akcji informacyjnych skierowanych do rodziców, które mogłyby uświadomić różnice między przemocą domową a konfliktem rodzinnym oraz nauczyć rozpoznawać sygnały świadczące o występowaniu przemocy domowej. 6. Rekomenduje się przeprowadzenie szkoleń dla rodziców, które obejmowałyby następujące zagadnienia: organizacja czasu, podział obowiązków, rozwój emocjonalny dziecka oraz sposoby skutecznej komunikacji. Efektem tych działań będzie wzmocnienie więzi rodzinnych. 7. Rekomenduje się warsztaty dla dzieci i młodzieży w ramach przeciwdziałania przemocy domowej, agresji oraz rozwiązywaniu konfliktów między uczniami, działania edukacyjne zwiększające świadomość problematyki zagrożeń cyfrowych. 8. Wskazane jest przeprowadzenie szkolenia dla nauczycieli w ramach pomocy krzywdzonym uczniom oraz procedury "Niebieskiej Karty" w szkole. Prowadzone działania lokalne jak i ogólnopolskie powodują zmiany świadomości społecznej i z jednej strony zwiększa się gotowość domniemanych ofiar przemocy do ujawniania takich spraw, a z drugiej wiążą się z większym profesjonalizmem przedstawicieli służb zobowiązanych do podejmowania interwencji i udzielania pomocy. Nadal główną przyczyną agresji są jest alkohol i problemy związane z uzależnieniem od alkoholu. Ponadto w można zauważyć, iż coraz częściej procedura „Niebieska Karta” wykorzystywana jest w postępowaniu rozwodowym. 2. ZADANIA SŁUŻB W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY DOMOWEJ GMINA Tworzenie gminnego systemu przeciwdziałania przemocy domowej, w tym m.in.: 1/ opracowywanie i realizacja gminnego programu przeciwdziałania przemocy domowej i ochrony osób doznających przemocy domowej, 2/ zapewnienie warunków do działania i wspieranie zespołu interdyscyplinarnego, którego podstawowym zadaniem jest integrowanie i koordynowanie działań wszystkich jednostek organizacyjnych oraz instytucji zajmujących się problematyką społeczną, polegającym w szczególności na: - diagnozowaniu problemu przeciwdziałania przemocy domowej, - rozpowszechnianiu informacji o możliwościach uzyskania pomocy w lokalnych instytucjach i placówkach, - inicjowaniu interwencji w środowiskach dotkniętych przemocą, - inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc. 3/ wspieranie gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, podejmującej również działania w sytuacji, gdy przemoc domowa spowodowana jest nadużywaniem alkoholu, jak m.in.: ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 21 - diagnozowanie sytuacji i potrzeb osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą domową, - udzielanie kompleksowych informacji o możliwościach uzyskania pomocy, w szczególności psychologicznej, prawnej i socjalnej oraz o instytucjach i podmiotach świadczących pomoc i udzielających wsparcia, a także o ich możliwościach podejmowania dalszych działań mających na celu poprawę sytuacji osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą domową, - organizowanie dostępu do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą, - przeprowadzanie rozmów z osobami, wobec których istnieje podejrzenie, ze stosują przemoc oraz informowanie tych osób o możliwościach podjęcia leczenia lub terapii oraz udziału w programach korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie. Powyższe zadania realizowane są przede wszystkim w Punkcie Konsultacyjno-Informacyjnym Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych funkcjonującym w Gminie. Przedstawiciel Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych jest członkiem Zespołu Interdyscyplinarnego. POMOC SPOŁECZNA Pomoc społeczna jako instytucja polityki społecznej państwa ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których same nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także zapobieganie powstawania tych sytuacji. Pomoc społeczna jest udzielana m.in. w przypadku przemocy domowej (art. 7 pkt 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej). Bezpośrednio udzielaniem pomocy i wsparcia osobom i rodzinom zagrożonym bądź dotkniętym przemocą zajmują się pracownicy socjalni, do których zadań należy: - diagnozowanie sytuacji i potrzeb osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą domową, - udzielanie informacji o możliwościach uzyskania pomocy i wsparcia, w szczególności socjalnego, psychologicznego, prawnego i pedagogicznego, - zorganizowanie, w razie konieczności, dostępu do pomocy medycznej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą, - zapewnienie osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą domową, w razie konieczności, schronienia w całodobowej placówce świadczącej pomoc, a w szczególności w specjalistycznym ośrodku wsparcia dla ofiar przemocy domowej, - ewentualne prowadzenie rozmów z osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie oraz informowanie o możliwości podjęcia leczenia lub terapii i udziale w programach korekcyjno-edukacyjnych dla sprawców przemocy, - wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”. Pracownicy socjalni biorą czynny udział w pracach grup diagnostyczno - pomocowych powoływanych do podjęcia działań indywidualnych w sprawach przemocy domowej. Natomiast w razie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą domową pracownik socjalny wykonujący obowiązki służbowe wspólnie z funkcjonariuszem Policji, ma prawo podjąć decyzję o odebraniu dziecka rodzinie i umieszczenia go w bezpiecznym miejscu (np. w najbliższej rodzinie, w placówce opiekuńczo-wychowawczej). SŁUŻBA ZDROWIA Zjawisko przemocy domowej zaliczane jest do zakresu sytuacji objętych świadczeniami zdrowotnymi, ponieważ bardzo często towarzyszą mu poważne uszkodzenia somatyczne i naruszenie równowagi psychicznej. A w związku z tym, że głównym zadaniem służby zdrowia jest ochrona życia i zdrowia pacjenta, ma ona przypisane zadania: - przeprowadzenie rozmowy umożliwiającej rozpoznanie form przemocy i częstotliwość jej występowania, - poinformowanie osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą o istniejących możliwościach uzyskania pomocy, ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 22 - wystawienie na prośbę osób poszkodowanych bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego o ustaleniu przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała powstałych wskutek użycia siły oraz wskazanie miejsca i warunków dokonania obdukcji, - powiadomienie, w razie konieczności, organów ścigania w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa stwierdzonego podczas badania lekarskiego. Przedstawiciel służby zdrowia jest członkiem Zespołu Interdyscyplinarnego, ma również prawo jak i obowiązek wszczęcia procedury Niebieskiej Karty. POLICJA Podstawowe zadania Policji to ochrona życia i zdrowia ludzi. Do zadań chroniących ofiary przemocy domowej realizowanych przez Policję zgodnie z obowiązującym prawem należy: - udzielanie osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą domową niezbędnej pomocy, - niezwłoczne zorganizowanie, w razie konieczności, dostępu do pomocy medycznej osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą domową, - podejmowanie, w razie konieczności, innych niezbędnych czynności zapewniających ochronę życia, zdrowia i mienia osób, co do których istnieje podejrzenie, że są dotknięte przemocą domową, włącznie z zastosowaniem w stosunku do osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc domową, środków przymusu bezpośredniego i zatrzymania, - przeprowadzanie na miejscu zdarzenia, w przypadkach niecierpiących zwłoki, czynności procesowych w niezbędnym zakresie, w granicach koniecznych dla zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa, - podejmowanie działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym występować w rodzinie - systematyczny monitoring. - wszczynanie procedury Niebieskiej Karty. Funkcjonariusz Policji jest członkiem Zespołu Interdyscyplinarnego i bierze czynny udział w pracach grup diagnostyczno - pomocowych. OŚWIATA Ustawa o systemie oświaty zobowiązuje placówki oświatowe do wspomagania wychowawczej roli rodziny oraz zapewnienia opieki uczniom pozostającym w trudnej sytuacji życiowej. Rola placówek oświatowych w systemie ochrony dziecka jest znacząca, gdyż to nauczyciele i wychowawcy mają możliwość regularnej obserwacji funkcjonowania dziecka, czy ucznia oraz zmian w jego zachowaniu. Zadanie zdiagnozowania sytuacji szkolnej i rodzinnej dziecka należy do pedagogów i psychologów, którzy podejmują działania w przypadku powzięcia informacji, że niepełnoletni uczeń jest ofiarą przemocy, co polega m.in. na: - przeprowadzeniu rozmowy z osobą doznającą przemocy, w warunkach gwarantujących bezpieczeństwo, swobodę wypowiedzi i poszanowanie godności, - udzielaniu kompleksowych informacji o instytucjach i placówkach świadczących pomoc i wsparcie oraz o możliwościach uzyskania w nich pomocy i wsparcia, w szczególności psychologicznego, prawnego, socjalnego i pedagogicznego, a także możliwościach podjęcia dalszych działań mających na celu poprawę sytuacji osoby doznającej przemocy, - udzielaniu kompleksowych informacji rodzicowi, opiekunowi prawnemu, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie najbliższej dziecku o możliwościach uzyskania pomocy zwłaszcza psychologicznej, socjalnej i prawnej oraz wsparcia rodzinie, w tym o formach pomocy dzieciom świadczonych przez wyspecjalizowane instytucje i podmioty, - organizowanie, w razie pilnej potrzeby, dostępu do pomocy medycznej osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą domową, - wszczynanie procedury Niebieskiej Karty. Przedstawiciele placówek oświatowych w Gminie są członkami Zespołu Interdyscyplinarnego oraz mogą brać udział w pracach grupach diagnostyczno - pomocowych. 3. ZASOBY INSTYTUCJONALNE W Gminie Piława Górna bezpośrednio przeciwdziałaniem przemocy domowej zajmuje się sieć instytucji: ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 23 1) Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, 2) Posterunek Policji w Piławie Górnej, 3) Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Piławie Górnej, 4) Placówki oświatowe 5) Ośrodki zdrowia: Poradnia Rodzinna ”Familia” w Piławie Górnej, 6) Organizacje pozarządowe, 7) inne zainteresowane instytucje. 4. POTRZEBY W SFERZE PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY DOMOWEJ. 1) Prowadzenie systemu informacji i edukacji w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej. 2) Stałe doskonalenie zasobów kadrowych; wypracowanie i wprowadzenie procedur oraz monitorowanie przemocy domowej. 3) Wprowadzenie spójnego systemu współpracy i koordynacji pomiędzy podmiotami działającymi na rzecz osób dotkniętych przemocą domową. 4) Stałe monitorowanie, ewaluowanie oraz inicjowanie wprowadzania koniecznych zmian w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, edukacja społeczna. 5) Miejsca schronienia w związku z przemocą domową. ROZDZIAŁ III. CZĘŚĆ PROGRAMOWA 1. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w Gminie Piława Górna na lata 2024 - 2026 jest dokumentem opracowanym na podstawie Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024-2030. Głównymi założeniami przedmiotowego programu są: kompleksowość i interdyscyplinarność działań ujętych w ramy sprawnie funkcjonującego systemu, ukierunkowanego na wsparcie i ochronę osób doświadczających przemocy, edukację i pomoc w korygowaniu zachowań osób stosujących przemoc domową, edukację kadr instytucji zaangażowanych w przeciwdziałanie przemocy domowej oraz szeroko ujętą edukację społeczeństwa. Podstawą działań systemowych są założenia, iż przemoc domowa jest przestępstwem, a najważniejsze jest bezpieczeństwo osoby dotkniętej przemocą i zatrzymanie przemocy. Bez realizacji wyżej wymienionych założeń pomoc jest zazwyczaj nieskuteczna. Pojedyncza instytucja nie jest sama w stanie skutecznie rozwiązywać problemu przemocy domowej. Nieodzowna jest interdyscyplinarność pracy w tym zakresie poprzez ścisłą współpracę, łączenie działań, przepływ informacji, określenie wspólnego celu oraz przewidywanie efektów. Interdyscyplinarność jest podstawą skuteczności w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. Ponadto wzrost świadomości społecznej powinien przyczynić się do zapobiegania przemocy domowej, umożliwić szybsze reagowanie, a także spowodować, że osoby stosujące przemoc będą odczuwać brak akceptacji dla swoich działań, co znacznie zwiększy skuteczność w jej zapobieganiu oraz łagodzeniu jej następstw. 2. CELE PROGRAMU Dokonana diagnoza problemu przemocy domowej pozwoliła na sformułowanie celów Programu: ogólnych i szczegółowych. Posłużą one do sprawnej kontynuacji istniejącego już w Gminie systemu profilaktyczno-interwencyjno-terapeutycznego. Ważną intencją Programu jest również dalsze dążenie do integracji i aktywizacji specjalistów oraz podmiotów zaangażowanych dotychczas w przeciwdziałanie przemocy domowej. CELE OGÓLNE Do podstawowych celów Programu zalicza się: 1/ Zmniejszenie skali zjawiska przemocy domowej. 2/ Zwiększenie skuteczności ochrony ofiar przemocy domowej i zwiększenie dostępności pomocy. 3/ Zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych i korekcyjnych wobec osób stosujących przemoc domową. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 24 Realizacja celów ogólnych nastąpi poprzez: 1/ systematyczne diagnozowanie zjawiska przemocy domowej na terenie Gminy, 2/ podnoszenie wrażliwości społecznej wobec przemocy domowej, 3/ wspieranie osób dotkniętych przemocą, 4/ edukację społeczności lokalnej w zakresie problematyki przeciwdziałania przemocy domowej, 5/ uaktualnianie wiedzy i podnoszenie poziomu kompetencji służb zaangażowanych w przeciwdziałanie przemocy domowej, 6/ oddziaływanie na sprawców przemocy. CELE SZCZEGÓŁOWE Cele szczegółowe można podzielić na: 1/ Diagnozowanie zjawiska przemocy domowej w Gminie. 2/ Zwiększenie skuteczności działań w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. 3/ Zapewnienie ochrony i możliwości udzielania wsparcia osobom i rodzinom dotkniętym przemocą. 4/ Zwiększanie świadomości społecznej i wrażliwości na zjawisko przemocy domowej. 5/ Podnoszenie poziomu wiedzy i umiejętności osób realizujących zadania związane z przeciwdziałaniem przemocy domowej w celu poprawy współpracy i skuteczności podejmowanych działań. 6/ Oddziaływanie na sprawców przemocy domowej. Cele szczegółowe programu Cel 1. Diagnozowanie zjawiska przemocy domowej w Gminie Piława Górna. L.p. Zadania Działania Realizatorzy Termin realizacji 1. Zbieranie i analiza danych dotyczących występowania aktów przemocy domowej a) sporządzanie statystyk określających wielkość zjawiska przemocy i ich aktualizacja - Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, - Zespół Interdyscyplinarny w Piławie Górnej, - Posterunek Policji w Piławie Górnej, - Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Piławie Górnej, - Placówki Oświatowe z terenu Gminy Piława Górna, - inne jednostki działające na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej Działania ciągłe Cel 2. Zwiększenie skuteczności działań w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. L.p. Zadania Działania Realizatorzy Termin realizacji 1. Prowadzenie przez Zespół Interdyscyplinarny zintegrowanych i skoordynowanych działań w zakresie przeciwdziałania a) podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą domową mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku, b) inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą domową, - Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, - Zespół Interdyscyplinarny w Piławie Górnej, - Posterunek Policji w Piławie Górnej, - Gminna Komisja Działanie ciągłe ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 25 przemocy domowej c) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym, d) inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc domową, e) monitorowanie sytuacji rodzin dotkniętych przemocą, f) opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy domowej, g) zbieranie materiałów dowodowych zgodnie z procedurą „Niebieskie Karty”, h) kierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programie korekcyjno- edukacyjnym dla osób stosujących przemoc lub w programie psychologiczno-terapeutycznym dla osób stosujących przemoc domową, i) składanie, na wniosek grupy diagnostyczno-pomocowej, zawiadomienia o popełnieniu przez osobę stosującą przemoc domową wykroczenia, o którym mowa w art. 66c ustawy z dnia 20 maja 1971 roku - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2022 roku, poz. 535). Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Piławie Górnej, - inne jednostki działające na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej. Cel 3. Zapewnienie ochrony i możliwości udzielenia wsparcia osobom i rodzinom dotkniętym przemocą. L.p. Zadania Działania Realizatorzy Termin realizacji 1. Zapewnienie schronienia i pomocy materialnej ofiarom przemocy domowej a) współpraca z instytucjami zapewniającymi schronienie ofiarom przemocy, b) udzielanie świadczeń pieniężnych - Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej Działanie ciągłe 2. Zapewnienie wsparcia instytucjonalnego ofiarom przemocy a) prowadzenie pracy socjalnej, b) edukowanie ofiar w zakresie przysługujących im praw c) tworzenie warunków umożliwiających osobom dotkniętym przemocą otrzymania w pierwszej kolejności mieszkań socjalnych, d) prowadzenie poradnictwa - Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, - Placówki oświatowe w Piławie Górnej, - Zespół Interdyscyplinarny w Piławie Górnej, - Posterunek Policji w Piławie Górnej, - Powiatowe Centrum Pomocy Działanie ciągłe ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 26 specjalistycznego w ramach Punktu Konsultacyjno-Informacyjnego w Piławie Górnej. Rodzinie i Ochrony Zdrowia w Dzierżoniowie, - Sąd - kuratorzy sądowi. 3. Łagodzenie następstw zjawiska przemocy domowej a) motywowanie sprawców przemocy do udziału w programie korekcyjno –edukacyjnym dla sprawców przemocy, b) organizowanie grup wsparcia dla osób pokrzywdzonych i ofiar dotkniętych przemocą (w miarę potrzeb), c) prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii między innymi dla dzieci i młodzieży w tym dotkniętych lub zagrożonych przemocą domową. - Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, - Zespół Interdyscyplinarny w Piławie Górnej, - Posterunek Policji w Piławie Górnej. - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie i Ochrony Zdrowia w Dzierżoniowie, -Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Piławie Górnej. Działanie ciągłe Cel 4. Podnoszenie świadomości społecznej i wrażliwości na zjawiska związane z przemocą domową. L.p. Zadania Działania Realizatorzy Termin realizacji 1. Edukacja społeczeństwa w zakresie problematyki przeciwdziałania przemocy domowej. a) podnoszenie wiedzy w społeczności lokalnej w zakresie problematyki przeciwdziałania przemocy domowej poprzez zamieszczanie informacji na stronie internetowej, rozpowszechnianie ulotek, materiałów edukacyjno – informacyjnych, w tym o instytucjach udzielających pomocy w sytuacjach doświadczania przemocy domowej, b) prowadzenie wśród dzieci i młodzieży profilaktyki w zakresie agresji i przemocy m.in. poprzez organizowanie zajęć w ramach szkolnego programu profilaktyki, c) współuczestnictwo w kampaniach prowadzonych na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, d) rozpowszechnianie otrzymanych z powiatu informacji o instytucjach rządowych i samorządowych, podmiotów oraz organizacji pozarządowych, które realizują - Urząd Miasta w Piławie Górnej, - Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, - Posterunek Policji w Piławie Górnej, - Placówki oświatowe w Piławie Górnej, - Zespół Interdyscyplinarny w Piławie Górnej, - Środowiskowe Ognisko Wychowawcze Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Piławie Górnej, - Służba zdrowia w Piławie Górnej. Działanie ciągłe ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 27 oferty dla osób stosujących przemoc domową, a w szczególności realizujących programy korekcyjno-edukacyjne. Cel 5. Podniesienie poziomu wiedzy i umiejętności osób realizujących zadania związane z przeciwdziałaniem przemocy domowej w celu poprawy współpracy i skuteczności podejmowanych działań. L.p. Zadania Działania Realizatorzy Termin realizacji 1. Doskonalenie grup zawodowych zaangażowanych w problematykę przeciwdziałania przemocy domowej a) uczestnictwo w szkoleniach, doradztwie, warsztatach, konferencjach przedstawicieli służb podejmujących działania na rzecz rodzin i osób uwikłanych w przemoc, w tym szkolenia z zakresu diagnozowania przemocy domowej, realizacji procedury „Niebieskie Karty”, (szkolenia wspólne i resortowe), b) organizowanie spotkań mających na celu wymianę doświadczeń między pracownikami różnych instytucji wchodzących w skład Zespołu Interdyscyplinarnego. - Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, - Posterunek Policji w Piławie Górnej, - Placówki oświatowe w Piławie Górnej, - Zespół Interdyscyplinarny w Piławie Górnej, - Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie, - inni pracownicy gminnych placówek i instytucji realizujący zadania wynikające z Programu Działanie ciągłe 3. PROGNOZOWANE EFEKTY Zakładane efekty realizacji Gminnego Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w Gminie Piława Górna na lata 2024 – 2026 przyczyni się do: 1) pogłębienia wiedzy społeczności lokalnej na temat zjawiska przemocy domowej, 2) zmiany postaw społecznych wobec zjawiska przemocy domowej, 3) udzielania profesjonalnej pomocy ofiarom przemocy domowej, 4) ochrony ofiar przemocy poprzez wsparcie prawne i psychologiczne, 5) usprawnienie systemu pomocy rodzinom i osobom dotkniętym przemocą, 6) systematycznej edukacji środowiska lokalnego na temat przemocy domowej poprzez rozpowszechnianie ulotek, plakatów, broszury, a także zamieszczanie informacji na stronie internetowej Ośrodka Pomocy Społecznej w Piławie Górnej, 7) zwiększenia zaangażowania społeczności w sprawy przeciwdziałania przemocy, 8) zbudowania systemu działań w zakresie pomocy rodzinom i osobom dotkniętym przemocą, 9) spadku liczby przypadków przemocy domowej. 4. MONITOROWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ ORAZ ŚRODKI FINANSOWE NA REALIZACJĘ PROGRAMU MONITOROWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ Podmiotem odpowiedzialnym za monitoring i ewaluację programu będzie Ośrodek Pomocy Społecznej w Piławie Górnej we współpracy z Zespołem Interdyscyplinarnym oraz wszystkimi instytucjami realizującymi Program. Monitoring umożliwi analizę w realizacji podejmowanych działań oraz pozwoli na ocenę skuteczności podejmowanych działań. Niniejsze informację umożliwią szersze rozeznanie potrzeb jednocześnie wskazując kierunek na rozwijanie programów w przyszłości. Monitoring odbywać się będzie w oparciu o sprawozdawczość jego realizatorów. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 28 Ewaluacja pozwoli na dostosowanie form wsparcia do potrzeb i problemów istniejących w Gminie Piława Górna, zwiększenie dostępności działań z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej. Podsumowanie i wnioski płynące z realizacji Programu znajdą się w corocznym sprawozdaniu Zespołu Interdyscyplinarnego składanym w terminie do 31 styczna każdego roku - za poprzedni rok kalendarzowy do Burmistrza Piławy Górnej. Wskaźniki brane pod uwagę dla oceny realizacji zadań wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej to m.in.: liczba uruchomionych procedur „Niebieska Karta”, liczba osób/rodzin objętych pomocą /psychologiczna, socjalna, prawna/, liczba działań profilaktycznych, warsztatowych, liczba ofiar przemocy domowej, liczba sprawców skierowanych na zajęcia korekcyjno-edukacyjne, liczba zgłoszeń o popełnieniu przestępstwa w trybie art. 207 Kodeksu Karnego, liczba posiedzeń Zespołu Interdyscyplinarnego oraz Grup Diagnostyczno-Pomocowych, liczba osób przeszkolonych z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej, liczba przeprowadzonych spotkań, pogadanek profilaktycznych dla rodziców oraz liczba uczestników, liczba zorganizowanych akcji lokalnych/kampanii społecznych na temat przeciwdziałania przemocy domowej, w których Gmina Piława Górna uczestniczyła, liczba udzielonych porad, liczba przeprowadzonych szkoleń, liczba uczestników szkoleń, liczba zakupionych i udostępnionych materiałów edukacyjnych dla pracowników pracujących w obszarze przeciwdziałania przemocy domowej. FINANSOWANIE PROGRAMU Program będzie finansowany ze środków budżetu Gminy Piława Górna, dotacji oraz środków pozabudżetowych pozyskanych z innych źródeł. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 29 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 roku, poz. 424) opracowanie i realizacja gminnego systemu przeciwdziałania przemocy domowej, w tym: 1) opracowanie i realizacja gminnego programu przeciwdziałania przemocy domowej i ochrony osób doznających przemocy domowej, 2) prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w szczególności poprzez działania edukacyjne służące wzmocnieniu opiekuńczych i wychowawczych kompetencji rodziców w rodzinach zagrożonych przemocą domową, 3) zapewnienie osobom doznającym przemocy domowej miejsc w ośrodkach wsparcia, 4) tworzenie zespołów interdyscyplinarnych, należy do zadań własnych gminy. Celem głównym Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie dla Gminy Piława Górna na lata 2024-2026 jest tworzenie warunków sprzyjających eliminowaniu przemocy oraz kontynuacja istniejącego już w Gminie systemu profilaktyczno-interwencyjno- terapeutycznego, a także dalsza integracja i aktywizacja specjalistów i podmiotów zaangażowanych w przeciwdziałanie przemocy domowej. Z uwagi na powyższe, podjęcie uchwały w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy w Gminie Piława Górna na lata 2024 - 2026 jest niezbędne i uzasadnione. ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– Id: 63B94935-D2FE-4ADD-A16E-96A50739AB9C. Podpisany Strona 1